Konya Ses Yalıtımı

Selçuklu'da yeni teslim edilmiş bir dairede, üst kat ile alt kat arasında yaptığımız darbe sesi ölçümünde L'nT,w değeri 68 dB çıktı. Yönetmeliğin konutlar için tanımladığı üst sınır 60 dB. Yani döşeme, asgari kabul çizgisinin 8 dB üzerinde ses geçiriyordu. Bu ölçütte düşük değer iyidir; 68 dB, üst kattaki bir yürüyüşün alt katta net biçimde duyulması demektir. Konya ses yalıtımı taleplerinde son yıllarda en çok karşılaştığımız tablo tam olarak bu.

8 dB'lik bu açık kapatılabilir. Üstelik duvarlara dokunmadan, yalnızca döşeme kesitine müdahale ederek. Ancak hangi imalatın ne kadar kazandıracağını bilmek için önce ölçüm gerekir; tahminle girilen bir yüzer şap işi hem kot kaybettirir hem sonucu garanti etmez. Aşağıda, sayıdan başlayarak çözüme giden yolu adım adım kuruyoruz.

68 dB'lik darbe sesi 60 dB'nin altına nasıl indirilir?

Döşeme kesitine elastik bir katman eklenerek indirilir; bu katman şapın altına ya da kaplamanın altına gelir. Çıplak betonarme bir döşemenin tipik L'nT,w değeri 75-80 dB bandındadır. Üzerine yapışık şap ve seramik geldiğinde durum pek değişmez, çünkü sert kaplama darbe enerjisini doğrudan plağa aktarır. Ölçtüğümüz 68 dB de bu tabloya oturuyor.

Şap altına serilen elastik şilte ile yüzer şap kurgusu, ΔLw olarak 18-28 dB iyileşme verebilir. Bu, 68 dB'lik bir döşemeyi 45-50 dB bandına taşır; yani yalnızca sınırı sağlamakla kalmaz, A sınıfı konfora yaklaştırır. Kaplama değişikliğiyle yetinilecekse, keçe altlıklı halı ya da elastik altlıklı laminat parke 8-15 dB arasında bir kazanç verir. Hangisinin seçileceği, döşemede kaç santimetre kot payı bulunduğuna bağlıdır.

Yönetmelik hangi ölçütü, hangi sayıyla tanımlıyor?

Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik (31.05.2017, 30082 sayılı Resmî Gazete) her bina türü için ayrı ölçüt ve sayı tanımlar. Konutlarda komşu daireler arası ayırıcı duvarda DnT,w en az 55 dB, döşemede L'nT,w en fazla 60 dB olmalıdır; bu C sınıfı, yani asgari kabul çizgisidir. B ve A sınıfları daha yüksek konfor tanımlar.

Ölçütlerin yönü birbirinin tersidir ve bu sık karıştırılır. DnT,w hava doğuşlu ses için kullanılır ve yüksek olması iyidir. L'nT,w darbe sesi içindir, düşük olması iyidir. Aynı raporda 55 ve 60 sayılarını görüp "ikisi de sağlanmış" diye okumak, bu yön farkı yüzünden hatalı bir çıkarım olur. Kısaltmaların tanımlarını akustik terimler sözlüğü sayfasında bulabilirsiniz.

Darbe sesi ölçümü sahada nasıl yapılır?

Standart bir çekiçli darbe makinesi üst kattaki odaya kurulur, alt kattaki hacimde ses basıncı bant bant ölçülür ve TS EN ISO 16283-2 kapsamında L'nT,w hesaplanır. Makine, beş çekicin belirli bir yükseklikten düzenli aralıklarla düşmesiyle standart bir darbe üretir; böylece farklı binalarda alınan sonuçlar karşılaştırılabilir hâle gelir.

Ölçüm en az dört farklı makine konumunda ve birden çok mikrofon noktasında tekrarlanır. Arka plan gürültüsü ve alıcı hacmin çınlama süresi için düzeltme uygulanır. Süreç bir daire için yarım gün sürer ve iki kata da erişim gerektirir; üst komşunun izni bu yüzden ölçümden önce alınmalıdır. Kapsam ve raporlama ayrıntıları akustik ölçüm ve raporlama sayfasında.

Katalog değeri ile saha sonucu neden tutmaz?

Laboratuvar deneyinde ölçülen tek şey elemanın kendisidir; binada ise elemanın çevresindeki her yapı parçası ölçüme ortak olur. Bir döşeme plağı, üzerine bindiği perde duvarlar ve ona bağlı yan döşemelerle birlikte tek bir tabak gibi davranır. Darbe enerjisi bu tabağın içinde yayılır, komşu odaların duvarlarını titreştirir ve oradan tekrar havaya döner. Bu yollara yan geçiş denir; TS EN 12354 serisi hesap yöntemini tanımlar ve saha sonucunun laboratuvar değerinin gerisinde kalmasının başlıca sebebidir.

Darbe sesinde ikinci bir kayıp kaynağı daha vardır: uygulama hataları. Yüzer şapın duvar dibinde beton ya da sıvaya değmesi, süpürgeliğin şapa vidalanması, kapı eşiğinde şiltenin kesilmesi ya da tesisat borusunun şap içinden sert geçmesi tek başına kazancın yarısını götürür. Ölçüm sonucu beklenenin altında çıktığında ilk bakılacak yer malzeme değil, bu dört detaydır.

Akustik proje hangi aşamada devreye girer, neyi içerir?

Akustik projenin yeri, mimari avan proje ile uygulama projesi arasıdır; belirli büyüklüğün üzerindeki yapılarda yapı ruhsatı dosyasına eklenir. İçeriği dört başlıkta toplanır: hedeflenen performans sınıfı, ayırıcı duvar ile döşeme kesitleri, kapı ve pencere için beklenen değerler, tesisat ve makine dairelerine ilişkin titreşim önlemleri. Cephe gürültü hesabı da bu dosyanın parçasıdır.

Konya'da Selçuklu ve Karatay hattında yeni konut üretimi yoğun; bu yapılarda akustik projenin statik ve mekanik projeyle aynı masada konuşulması, sonradan yapılacak düzeltmelere göre çok daha ucuz bir yöntemdir. Şaft yerinin oda duvarından çekilmesi, asansör kuyusunun yatak odasına komşu olmaması ya da döşeme kesitine baştan elastik katman eklenmesi, proje aşamasında birkaç kalemlik bir düzeltmedir. Aynı düzeltme iskân sonrası yapıldığında şap sökümü anlamına gelir.

Konya'nın yeni konut bölgelerinde tipik üç hata nedir?

Üç hata sırasıyla şudur: yüzer şapın kenar detayının atlanması, tesisat şaftının oda duvarına gömülmesi ve karşılıklı priz kutuları. Yazır, Bosna Hersek ve Selçuklu'nun kampüs çevresindeki yeni bloklarında yaptığımız incelemelerde bu üç kalem sürekli tekrar ediyor.

Kenar detayı en yaygın olanı. Şilte serilirken duvar diplerinde en az 10-15 cm yukarı kıvrılmalı, süpürgelik şapa değil duvara sabitlenmeli, kaplama derzi elastik doldurulmalıdır. Yüzer şap kenar bandı maliyeti düşük bir kalemdir; atlandığında ise şap altı ses yalıtım şiltesinin sağladığı 20 dB'lik kazanç 6-8 dB'ye iner. Tesisat tarafında ise pis su kolonunun elastik sargıyla geçirilmesi ve şaft boşluğuna gözenekli dolgu yerleştirilmesi, kaba inşaat aşamasında neredeyse bedelsizdir.

Meram'ın eski yığma ve bahçeli yapı stokunda ölçüm ne gösterir?

Bu stokta darbe sesi sorunu neredeyse hiç görülmez, hava doğuşlu ses ve cephe gürültüsü öne çıkar. Meram'ın bahçeli, bir-iki katlı eski konutlarında ve merkezdeki yığma yapılarda kat sayısı düşük olduğu için üst kat-alt kat ilişkisi zaten sınırlıdır. Buna karşılık duvar kalınlığı ile pencere kalitesi arasındaki uçurum belirgindir.

Kalın kerpiç ya da yığma tuğla duvarın yüzey kütlesi yüksektir ve komşu sesini iyi tutar. Sorun, tek camlı ya da eski çift camlı pencerelerden ve kapı-pencere kasalarının çevresindeki boşluklardan girer. Bu yapılarda en verimli müdahale sırası şudur: kasa çevresi sızdırmazlığı, asimetrik cam kalınlığına sahip yalıtımlı cam ünitesi, gerekiyorsa ikinci kanat. Konya'nın kurak ve rüzgârlı ikliminde kasa çevresindeki boşluklar zamanla açıldığı için, ölçümde tek başına bu kalemin 4-6 dB'lik payı çıkabiliyor.

Otel, yurt ve eğitim yapılarında hedefler nasıl değişir?

Bu yapılarda ölçüt sayısı artar; hava doğuşlu ses ve darbe sesine ek olarak çınlama süresi ve konuşma anlaşılabilirliği de hedef hâline gelir. Dersliklerde RT60 için 0,6-0,8 saniye bandı, konferans ve toplantı hacimlerinde hacim büyüklüğüne göre belirlenen daha dar bir aralık aranır. Yurt odalarında ise kritik ölçüt gece saatlerindeki darbe sesi ve tesisat gürültüsüdür.

Mevlana Müzesi çevresindeki otel yoğunluğu ile Selçuk, Necmettin Erbakan ve Konya Teknik üniversitelerinin çevresindeki yurt yapıları, ilde bu başlığın en sık gündeme geldiği iki alan. Otellerde birleşik performansı kapı belirler: 50 dB'lik bir ayırıcı duvarın önüne 25 dB'lik bir kapı konduğunda sonuç 30 dB bandına iner. Salon ve toplantı hacimlerinin akustik düzenlemesi için konferans salonu akustik düzenleme sayfasına bakabilirsiniz.

Konya'da ölçüm, rapor ve uygulama süreci nasıl ilerler?

Süreç dört adımdır: ön teşhis, saha ölçümü, rapor ve sistem seçimi, uygulama. Ön teşhis şikâyetin türünü belirler. Ölçüm bir daire için yarım gün, bir blok için birkaç gün sürer. Rapor birkaç iş günü içinde teslim edilir ve içinde yalnızca sonuç değil, hedefe ulaşmak için gereken sistem alternatifleri de yer alır. Uygulama süresi imalatın kapsamına göre birkaç günden birkaç haftaya kadar değişir.

Fiyat sorusunun cevabı ölçüm sonucuna bağlıdır. 2 dB'lik bir eksiği kapatmakla 8 dB'lik bir eksiği kapatmak arasındaki fark malzemeden çok imalatın derinliğinden doğar; ilki kaplama değişikliğiyle çözülürken ikincisi şap sökümü gerektirebilir. Metrekare bazlı bir bedel ancak keşif ve ölçüm sonrasında anlamlı bir sayı hâline gelir. Kaba bir ön çerçeve için ses yalıtımı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Malzeme temininde Konya merkez, Ereğli, Akşehir, Beyşehir, Seydişehir, Çumra ya da Ilgın ayrımı yok; şilte, kenar bandı, taşyünü, membran ve titreşim yalıtımı ürünleri Türkiye geneline kargo ve nakliye ile sevk ediliyor. İşi kendi ekibinizle yaptıracaksanız kesit çizimleri ve kritik detaylar için teknik destek alabilirsiniz. Komşu ildeki uygulama koşullarını görmek isterseniz Isparta ses yalıtımı yazısına göz atabilirsiniz.