Yozgat Ses Yalıtımı

Yozgat merkezde, teslim edilmiş bir blokta iki daire arasında darbe sesi ölçümü aldık. Sonuç L'nT,w 68 dB çıktı. Yönetmeliğin konutlarda ara döşeme için koyduğu üst sınır 60 dB. Yani 8 dB fazla. Bu sayının kulaktaki karşılığı şu: üst kattaki topuklu ayakkabı sesi net biçimde duyuluyor, çocuğun koşması sohbeti bölüyor, gece saatlerinde uyku bölünüyor.

Aynı binada duvar ölçümü ise DnT,w 53 dB verdi; asgari sınır olan 55 dB'ye 2 dB uzak. İki sonuç birlikte okunduğunda tablo netleşiyor: duvar neredeyse hedefte, döşeme değil. Yozgat ses yalıtımı işinde en sık karşılaştığımız durum bu. Şikâyet "komşudan ses geliyor" diye başlıyor, ölçüm sorunun döşemede olduğunu gösteriyor ve duvara yapılacak her harcama boşa gidiyor.

68 dB'lik darbe sesi 60 dB sınırına nasıl indirilir?

Darbe sesinde tek gerçek çözüm, kaynağın bulunduğu döşemede elastik ayrıştırmadır. Alt kattan yapılan asma tavan yalnızca kısmi rahatlama verir, çünkü darbe enerjisi taşıyıcı sistemden yan yollarla da yayılır ve duvarlardan aşağı iner. 8 dB'lik açığı kapatmanın doğru yolu üst dairede şap altına elastik şilte sermek, kenar bandını doğru uygulamak ve şapın hiçbir noktada duvara temas etmemesini sağlamaktır.

Uygun kesitte bir darbe sesi yalıtım şiltesi, kenar bandıyla birlikte uygulandığında ΔLw olarak 18-28 dB iyileşme verebilir; yani 8 dB'lik açık için fazlasıyla yeterlidir. Kritik nokta malzeme değil, detaydır. Şiltenin duvar diplerinde 10-15 cm yukarı kıvrılması, süpürgeliğin şapa değil duvara sabitlenmesi ve kaplama derzinin elastik doldurulması gerekir. Yüzer şap kenar bandı bu işin en ucuz ama en çok atlanan kalemidir.

Performans sınıfları A, B ve C ne anlama geliyor?

Sınıflar, aynı yapı elemanı için kademeli konfor düzeyleri tanımlar; C asgari kabul edilebilir seviyeyi, B ve A daha yüksek konforu ifade eder. 31 Mayıs 2017 tarihli Resmî Gazete'de 30082 sayısıyla yayımlanan Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik bu sınıflandırmayı getirir ve her sınıfa sayısal bir eşik bağlar. Konut satın alırken ya da yaptırırken sorulacak soru "ses yalıtımı var mı" değil, "hangi sınıf hedefleniyor" olmalıdır.

Tablodaki son satır, Yozgat merkezdeki Aşağı Nohutlu ve Yukarı Nohutlu hattında 2000 öncesi yapılmış apartmanlarda ölçtüğümüz tipik bandı gösteriyor. Aradaki fark, kötü malzemeden değil, o dönemde bu değerlerin hiç hedef olarak konmamasından kaynaklanıyor.

Akustik rapor nasıl okunur, içinde ne bulunmalı?

Geçerli bir akustik ölçüm raporunda beş şey mutlaka bulunur: ölçümün yapıldığı odaların tanımı ve hacimleri, kullanılan cihazın marka-model ve kalibrasyon bilgisi, uygulanan standardın numarası, frekans bandı bazında ham sonuçlar ve bunlardan türetilen tek sayı değeri. Bu beşinden biri eksikse rapor teknik olarak eksiktir.

Rapor okurken en çok bakılacak yer frekans eğrisidir. Tek sayı olan DnT,w iyi görünse bile, eğride 100-200 Hz bandında belirgin bir çukur varsa gerçek yaşamda müzik ve televizyon sesi rahatsız etmeye devam eder. Bu yüzden raporda C ve Ctr düzeltme terimleri varsa birlikte değerlendirilmelidir; Ctr, alçak frekans ağırlıklı gürültü kaynakları için daha gerçekçi bir tablo verir. Rapor kapsamını akustik ölçüm ve raporlama sayfasında ayrıntılı tanımlıyoruz.

Yeni daire alırken hangi belgeleri istemek gerekir?

İstenecek iki belge var: ruhsat dosyasındaki akustik proje ve varsa teslim öncesi alınmış saha ölçüm raporu. Akustik proje bir hesap belgesidir; binanın hedeflediği değerleri ve bunları sağlayacak kesitleri gösterir. Saha ölçüm raporu ise o hedefe gerçekten ulaşılıp ulaşılmadığını gösteren tek kanıttır. Biri neyin amaçlandığını, diğeri neyin teslim edildiğini anlatır; satın alma kararını belirleyen ikincisidir.

İskân alınmış olması tek başına yeterli bir güvence saymaz. Sahada mastiklenmemiş derz, karşılıklı açılmış priz kutusu, erken kesilmiş şap kenar bandı ya da boş bırakılmış tesisat şaftı varsa gerçek performans hesabın 4-10 dB altına iner. Yozgat'ta Bahçeşehir ve Erdoğan Akdağ çevresindeki yeni bloklarda satın alma öncesi tek bir ölçüm seti istemek, sonradan yapılacak tadilatın maliyetinin yanında ihmal edilebilir bir kalemdir.

Ölçüm kim tarafından, hangi cihazla yapılır?

Ölçüm, kalibre sınıf 1 ses düzeyi ölçer, her yöne eşit yayan hoparlör, standart çekiçli darbe makinesi ve kalibratörden oluşan bir setle, standart prosedüre uygun biçimde yapılır. Kaynak odada geniş bantlı gürültü üretilir, iki odada birden çok noktada ve birden çok kaynak konumunda seviye ölçülür, alıcı odanın çınlama süresi ayrıca belirlenir.

İki daire arasında hem hava doğuşlu hem darbe sesi ölçümünü kapsayan tam bir set, hazırlık dahil 1,5-3 saat sürer. Ölçüm sırasında binada ağır tadilat yapılmaması ve dairelerin boş olması sonucu iyileştirir. Telefon uygulamalarıyla alınan değerler bu iş için kullanılamaz; kalibre olmayan mikrofon ve standart dışı düzen nedeniyle sonuç 10 dB'e varan hatayla çıkabilir.

Termal otel ve konaklama yapılarında yönetmelik ne ister?

Konaklama yapılarında oda-oda ve oda-koridor ayrımları ayrı eşiklerle tanımlanır ve kritik eleman neredeyse her zaman kapıdır. Yozgat'ta Sarıkaya ve Sorgun çevresindeki termal tesislerde en sık gelen geri bildirim, koridordan gelen konuşma ve valiz sesidir. Standart bir oda kapısının ses azaltımı 20-25 dB bandındadır; ayırıcı duvar 50 dB olsa bile kapı zayıf kaldığı için birleşik değer 30 dB civarına iner.

İkinci kritik kalem, banyoların sırt sırta yerleştirildiği tesisat bloklarıdır. Bu bölgede duvar kesintiye uğrar ve iki oda arasında doğrudan bir ses köprüsü kurulur; şaft dolgusu ile boru sargısı ihmal edilmemelidir. Üçüncüsü ise havalandırma kanallarının odaları birbirine bağlamasıdır; kanal içi astar ve susturucu olmadan menfez, iki oda arasında açık bir pencere gibi davranır.

Karayolu ve demiryolu gürültüsü cephede nasıl ele alınır?

Cephede ölçülen büyüklük iç hacimlerdekinden farklıdır ve hedef, çevrenin gürültü düzeyine göre belirlenir. Yozgat, Ankara-Sivas karayolu güzergâhı üzerindedir ve Yerköy hattında yüksek hızlı tren altyapısı bulunur. Karayolu gürültüsü geniş bantlı ve süreklidir; demiryolu geçişleri ise kısa süreli ama yüksek tepe seviyeli olaylar üretir ve bir kısmı zeminden yürüyen titreşim olarak binaya girer.

Havadan gelen kısım için çözüm cephededir: farklı kalınlıkta iki camdan oluşan asimetrik ünite, doğru boşluk ve kasa çevresinin tam sızdırmazlığı. Titreşim baskınsa pencere değiştirmek beklenen rahatlamayı vermez; bu durumda elastik mesnet ve gerekirse yüzer döşeme gündeme gelir. Hangisinin baskın olduğu ivmeölçerli ön ölçümle belirlenir, tahminle girilen yüzer döşeme kalemi hem gereksiz masraf hem kot kaybı demektir. Ayrıştırma ürünleri için titreşim yalıtımı ürünleri kategorisine bakabilirsiniz.

Yozgat'ta ölçüm ve uygulama nasıl planlanır?

Ölçüm oda çifti sayısına ve ölçüm tipine, uygulama ise m² üzerinden fiyatlanır; ikisi de keşif sonrası netleşir. Bir blokta rastgele seçilen beş daire çiftini ölçmekle tek bir daire çiftinde duvar ölçümü almak farklı kapsamlardır. Uygulamada ise kapatılacak dB farkı, işlem görecek yüzey miktarı ve döşemeye girilip girilmeyeceği belirleyicidir.

Takvim tarafında iklim belirleyici oluyor. Rakımın 1.300 metre civarında olduğu bir ilde kış uzun sürer; şap, mastik ve yapıştırıcı gibi kalemler ürün föyünde yazan alt sıcaklık sınırının altında uygulanırsa görünürde tutar, birkaç ay içinde dayanımını kaybeder. Kuru sistem işleri kışa alınır, yaş uygulamalar ilkbahar-sonbahar penceresine bırakılır. Malzeme sevkiyatı Yozgat merkez, Sorgun, Yerköy ve Boğazlıyan fark etmeksizin planlanabiliyor. Ön hesap için ses yalıtımı hesaplama aracına, diğer illerdeki koşullar için 81 il rehberine bakabilirsiniz.